حتما تا کنون با کمربند ایمنی خودرو آشنا شده اید. ابزاری بسیار مهم، که سلامت سرنشینان وسایل نقلیه را در برابر حرکات خطرناکی که در اثر برخورد و یا ترمز ناگهانی رخ میدهد، حفظ می کند. این وسیله به گونه ای طراحی شده که از آسیب بسیار جدی و یا حتی از مرگ سرنشین خودرو یا هر وسیله نقلیه دیگری جلوگیری کند.

کمربند ایمنی چیست؟

کمربند ایمنی، یک ابزار محافظتی جهت جلوگیری از جابجایی ناگهانی سرنشین خودرو بدنبال توقف یا برخورد با مانع و یا افزایش شتاب ناگهانی خودرو در برخورد از عقب است. پیش نیاز تمامی تجهیزات و سیستم های ایمنی خودروها و همچنین مهمترین بخش خودرو جهت افزایش ایمنی سرنشینان خودرو محسوب می شود. به گونه ای که حتی اگر راننده ای در ایمن ترین خودرو، مجهز به سایر تجهیزات مانند کیسه هوا و… بنشیند. در صورتی که از کمربند استفاده نکرده باشد، در هنگام تصادف حتما به شدت آسیب خواهد دید. و حتی پیشرفته ترین تجهیزات هم کمک چندانی به حفظ جان سرنشینان یا کاهش خسارات و تلفات جانی نخواهند کرد.

اهمیت کمربند ایمنی

بررسی ها در این حوزه نشان داده است که استفاده از کمربند ایمنی، صدمات جدی مانند مرگ و میر ناشی از برخورد داخلی بدنه خودرو و یا پرت شدن به خارج از آن را به میزان 25% تا 20% کاهش می دهد.

زمانی که خودرو با سرعت درحال حرکت است، اگر خودرو به هر دلیلی توقف کند؛ بدن شما دچار تکان های خطرناکی می شود. حال اگر شما کمربند ایمنی خود را بسته باشید، با ورود نیروی مخالف سرعت خودرو، تا جایی که امکان دارد مانع از تکان خوردن شما می شود.

مطابق با آمارهای تهیه شده در سطح جهان، مرگ و میر یا آسیب های جدی افراد در تصادفاتی که سرنشینان خودرو از کمربند کمک گرفتند؛ بسیار پایین تر از مواقعیست که افراد از این قطعه ایمنی استفاده نمیکنند.

در کشور ما متاسفانه سرنشینان عقب خودرو، اهمیت کمربند ایمنی را جدی نمی گیرند و در تصادفات، بیشتر از اشخاصی که در ردیف جلو هستند و از این ابزار استفاده میکنند؛ آسیب می بینند.

اهمیت بستن کمربند ایمنی برای سرنشینان عقب

عده ای تصور می کنند از آنجایی که سرنشینان عقب، روبه روی خود شیشه ای ندارند، نیازی به بستن کمربند ایمنی ندارند و در صورت بروز تصادف، نهایتا به صندلی های نرم و منعطف جلو برخورد می کنند و برخورد با صندلی جلو، آسیبی در پی نخواهد داشت.

اما تصاویر و فیلم های تست های تصادف خلاف این تصور را نشان می دهند، بر طبق مستندات این تست ها و آزمایشات، سرنشینان عقب خودرو در صورت نبستن کمربند ایمنی، از جای خود بلند شده و از بالای سر سرنشینان جلو گذشته، به شیشه جلو برخورد میکنند و پس از شکستن آن از جلوی خودرو به بیرون پرتاب می شوند.

بررسی های دیگر نشان داده است که در صورت سنگین وزن بودن سرنشینان عقب، و برخورد شدید آن ها به صندلی های جلو در هنگام تصادف، سرنشینان جلوی خودرو را بین صندلی و داشبورد خودرو محبوس و پرس نموده و باعث آسیب جدی به آنها می شوند.

انواع کمربند ایمنی خودرو

کمربند ایمنی استفاده شده در خودروهای گوناگون دارای تفاوت‌هایی هستند و خصوصیات جزئی مختص خودشان را دارند که در این بخش به آن ها اشاره می نماییم:

کمربند کمری یا دو نقطه‌ای

اولین نسل کمربندهای ایمنی خودرو، نوع کمری یا به اصطلاح دو نقطه ای است. بند این مدل رایج و پرطرفدار، از دو نقطه مستقیم به هم وصل میشوند.

کمربند Sash

این نوع کمربند از زمانی که وارد خط تولید محصولات خودروسازان شد، توانست نوع کمری آن که پیش از این، تنها کمربند ایمنی محبوب بود را کنار بگذارد. Sash شامل یک بند است که شخص برای بستن آن، باید بند را از روی قفسه سینه خود عبور دهد تا به سگگی که در کنار صندلی قرار گرفته، متصل کند.

کمربند سه نقطه‌ای

این نوع کمربند ایمنی شامل یک بند است که به صورت همزمان از سینه و همچنین دور کمر عبور کرده و نهایتا به یک سگک متصل میشود. این نوع کمربند از لحاظ ظاهری Y شکل بوده و همچنان جز پرکاربرد‌ترین آن ها شناخته می شود.

کمربند اتوماتیک

این نوع از کمربند‌های ایمنی همزمان با روشن شدن موتور، به صورت خودکار بسته می شوند. البته این ویژگی تنها در بندهای بخش بالایی کمربند وجود دارد و اگر بندی برای محافظت پا یا ران ها باشد، به صورت دستی باید بسته شود.

کمربندهای اتوماتیک برای کودکان مناسب نیستند و با وجود کیسه هوا، استفاده از این ویژگی دیگر ضرورتی ندارد؛ به همین خاطر تقریبا از آن ها در موارد خاص استفاده می شود.

کمربند متصل به صندلی

این نوع کمربند ایمنی تقریبا همان مدل سه نقطه‌ای است. با این تفاوت که، اتصال بند شانه به پشت پشتی صندلی است؛ در حالی که در مدل قبلی به ستون خودرو وصل میشد.

خودروهای مجهز به این مدل، امنیت بیشتری را خصوصا در زمان واژگونی وسیله نقلیه فراهم میکنند. ناگفته نماند که کمربند متصل به صندلی در سال 1970 با خودروی رنج روور کلاسیک، پا به دنیای قطعات خودرو گذاشت.

کمربند پنج نقطه‌ای

از این مدل کمربند بیشتر در صندلی های کودک استفاده می شود. زیرا اکثر بخش های مهم بدن اعم از قفسه سینه، کمر و دو بازو را با کمک چند بند محافظت میکند. به همین دلیل با نام پنج نقطه ای شناخته می شود.

کمربند شش یا هفت نقطه‌ای

جدیدترین و ایمن ترین نسل کمربندهای ایمنی خودرو، نوع شش یا هفت نقطه‌ای آن است که بیشتر در هواپیماها یا خودروهای مسابقه ای که سرعت در آن ها، بسیار بالا است، استفاده می شوند. در این مدل، علاوه بر مواردی که در مدل پیشین به آن ها اشاره شد؛ محافظت از پاها با کمک یک یا دو بند دیگر هم انجام می شود.

نحوه بستن صحیح کمربند ایمنی

یکی از اشتباهات رایج در بستن کمربند ایمنی، عبور تسمه بالایی کمربند، از زیر بغل می باشد. در این حالت در صورت بروز تصادف:

• تسمه بالایی به علت سطح اتکای کمتر، فشار بیشتری را به بدن وارد می کند.
• این فشار یه نواحی حساس و بدون حفاظی چون روده و معده وارد می شود.
• به علت فاصله داشتن تسمه بالایی از سر فرد، کمربند نمی تواند به خوبی فرد را مهار کند.
• سر مقداری بیشتر به سمت جلو می رود و در این صورت آسیب بیشتری به گردن فرد وارد می شود.
• احتمال برخورد سر او به صندلی، در و قسمت های دیگر خودرو و حتی سرنشینان خودرو وجود دارد.

یکی دیگر از اشتباهات رایج در بستن کمربند، پیچ خوردن آن است که باعث آسیب بیشتر به بدن فرد می شود. پس باید با تنظیم درست کمربند مانع از پیچیدن آن شد.

نحوه عملکرد کمربند ایمنی

کمربندهای معمولی طوری ساخته می شوند که در صورت وارد آمدن ضربه، به راننده اجازه می دهند مقداری جلو برود و ناگهان قفل می شود. این قفل شدن ناگهانی و جلو آمدن راننده باعث ایجاد فشار زیاد در کتف، سینه، شکم، پایین شکم و… می شود و آن نقاط دچار کبودی و بعضا دچار زخم و خونریزی می شوند.

جلو آمدن راننده در بدو تصادف نیز باعث خارج شدن راننده از حالت صحیح بسته بودن کمربند می شود. این در حالیست که حتی اگر راننده، کمربند ایمنی را به شیوه صحیح بسته باشد، باز هم در بدو تصادف از جای خود تکان خورده و از حالت صحیح خارج می شود. جلو آمدن راننده باعث خلل در عملکرد کیسه های هوا می شود. زیرا بهترین عملکرد کیسه های هوا هنگامی ممکن می شود که سرنشین کاملا به صندلی چسبیده باشد.

مکانیزم های ساخت کمربند ایمنی

کمربندها سیستم خاصی برای نحوه باز و بسته شدن و همچنین میزان راحتی سرنشینان دارند. در واقع، هر یک از مکانیزم خاصی استفاده می کنند. در ادامه با این مکانیزم ها آشنا خواهیم شد.

جمع‌ کننده اضطراری

همانطور که از نام این کمربند ایمنی مشخص است؛ در این نوع مکانیزم، سرنشینان هنگام رانندگی معمولی، آزادی عمل بیشتری برای حرکت کردن دارند. اما زمان حادثه، بند آن که به یک سیستم قفل وصل بوده، جمع تر می شود و شخص را در صندلی محکم نگه میدارد.

پیش کشنده

کمربند ایمنی پیش کشنده، مانع کشیدن بیش از حد بند توسط سرنشین میشود. و اجازه آزاد بودن شخص را به میزان محدودی می دهد. در واقع قفل پیش کشنده، همیشه فعال است.

محدود کننده نیرو

در این نوع کمربندها پس از تصادف، کمربند ناگهان قفل نمیشود. بلکه با ایجاد محدودیت حرکت و کشش در تسمه کمربند، باعث قفل شدن تدریجی کمربند میشود تا آسیبی به بدن فرد وارد نشود.

آسیب کمربند ایمنی

حال که با ضرورت استفاده از کمربند ایمنی برای سرنشینان جلو وعقب خودرو آشنا شدید، لازم است به آسیب شناسی کمربند ایمنی بپردازیم. اگر فردی با وجود سته بودن کمربند ایمنی تصادف کرده باشد، کبودی ناشی از فشار تسمه بالایی کمربند ایمنی به بدن او کاملا قابل ملاحظه می باشد. این در حالیست که در صورت نبستن کمربند، احتمالا فرد دچار ضربه مغزی میشد، اما کمربند ایمنی به بدن او آسیب جزئی وارد نموده است.

کاهش آسیب کمربند ایمنی

برای کاهش آسیب های استفاده از کمربند ایمنی باید تنظیمات کمربند را در ایمن ترین حالت قرار داد. همچنین میتوان با طراحی و نصب سیستم های پیش کشنده و محدود کننده نیرو توسط طراحان صنعت خودرو، آسیب های این ابزار را کاهش داد.

همچنین یکی دیگر از راه های کاهش آسیب کمربند ایمنی، خرید کاور کمربند است، که جنسی نرم تر و عرضی بیشتر از کمربند دارد و روی کتف و سینه قرار می گیرد. این محصول فشار کمربند را در سطح توزیع می کند و در سبب کاهش آسیب به ناحیه کتف، شانه و سینه در تصادفات می شود. یک کاور کمربند خوب، باید ضخیم و عریض باشد و از جنس نرم و قابل انعطافی ساخته شده باشد.

در صورتی که این مطلب برای شما جالب و مفید بود، می توانید مطلب” علائم ایمنی و تجهیزات ترافیکی  “را هم مطالعه نمایید.