آتش سوزی تهدیدی همیشگی برای صاحبان مشاغل یا املاک است. همواره باید اصول احتیاط را رعایت کرد، حتی اگر تابحال دچار آتش سوزی نشده باشیم. کپسول آتش نشانی یا پتوی آتش نشانی ساده ترین وسایل ایمنی در برابر آتش هستند، اما در بسیاری از ساختمان ها و کارخانه ها امکاناتی جهت استفاده از شیلنگ آتش نشانی در مواقع ضروری تعبیه شده است. شاید تاکنون از نزدیک یا از طریق رسانه ها دیده باشید که آتش نشانان برای مهار آتش در حوادث، از شیلنگ های بلند و متفاوتی استفاده می کنند. این شیلنگ ها در ساختار های مختلفی وجود دارند که با توجه به نوع حوادث، مورد استفاده قرار می گیرند. اگر کنجکاو هستید تا در این باره اطلاعات مفیدی کسب کنید با ما همراه باشید.

جهت خرید شیلنگ آتش نشانی اینجا کلیک کنید.

شیلنگ آتش نشانی چیست؟

یکی از تجهیزات ساخته شده و بسیار کاربردی، در عین حال مهم در حوادثی چون آتشسوزی و اتفاء حریق، شیلنگ آتش نشانی است. ساختار این شیلنگ بصورتی است که توانایی انتقال پر فشار آب از 800 تا بیش از 2500 کیلو پاسکال را دارد. اجزای سازنده شیلنگ آتشنشانی تأثیر زیادی بر مقاومت آن می گذارند، چرا که در شرایط نامناسب و بحرانی استفاده می شوند. کاربرد شیلنگ با اتصال به ماشین آتش نشانی یا اتصال به شیر های آتش نشانی در کنار خیابان ها صورت می گیرد. نکته مهم اینجاست که پس از استفاده، درون این شیلنگ ها باید خشک شود؛ ماندگاری آب درون آن ها باعث ایجاد خرابی هایی می شود که از مقاومت شیلنگ می کاهد. به همین دلیل در ستاد های آتش نشانی دستگاه های بزرگی وجود دارند که مختص خشک کردن درون شیلنگ ها هستند.

نکته بسیار مهم!

توجه داشته باشید که در آتش سوزی های الکتریکی، به هیچ وجه نباید از شیلنگ آتش نشانی یا آب استفاده کنید. آب الکتریسیته را با سرعت بسیار بالا منتقل می کند و این موضوع باعث برق گرفتی و حوادث جبران ناپذیری خواهد شد!

اجزا و ویژگی های شیلنگ آتش نشانی

در تجهیزات ایمنی و آتشنشانی، ترکیبات سازنده آن ها بسیار مهم قلمداد می شود؛ چرا که اگر در حین حوادث دچار نقص یا خرابی شوند، ممکن است جان انسانی در خطر باشد. در ادامه با ویژگی ها و اجزای مختلف شیلنگ آتشنشانی آشنا خواهید شد.

آستر مناسب

ساختار روکش شیلنگ های آتش نشانی به سه دسته تقسیم می شوند:

• مونومر اتیلن پروپیلن دین (EPDM)

دسته اول تولید شده از مونومر اتیلن پروپیلن دین (EPDM) هستند؛ این نوع بصرفه ترین آستر محسوب می شود که با چسب، به ژاکت یا لایه داخلی اعمال می شود. هر آستری که با چسب اعمال شود، در طول مدت عمر شیلنگ قابلیت لایه سازی و بازسازی دارد؛ به همین دلیل بطور گسترده در صنعت تولید شیلنگ آتشنشانی استفاده می شود.

• ترموپلاستیک

دومین دسته آستر ترموپلاستیک است که همانند نوع قبلی با چسب اعمال می شوند. این آستر نسبت به مدل های دیگر از وزن کم تری برخوردار است و کم تر در معرض آسیب قرار می گیرد، اما بدلیل از دست دادن اصطکاک بیشتر شناخته شده اند و احتمال زود تر منقضی شدن آن ها بالاست.

• اکسترود شده

دسته سوم در بازار محبوبیت بیشتری دارد. امروزه آستر های اکسترود شده موجود در بازار امتیاز بالایی در عملکرد خود دریافت کرده اند. تهیه این نوع آستر اینگونه است که، ابتدا در حالت مایع با پارچه تماس می یابد و خود را به ژاکت داخلی می چسباند، یعنی آستر از شیلنگ جدا ناپذیر می شود. از دیگر نقاط مثبت این آستر، می توان به داشتن آبراه با هیدرولیک اشاره کرد که کارایی آن را بیشتر می کند.

قطر شیلنگ

با توجه به استاندارد های موجود، تولیدکنندگان شیلنگ آتشنشانی از قطر شیلنگ به یک اندازه واحد استفاده نمی کنند و در قطر های مختلفی ساخته می شوند. همچنین این امکان وجود دارد که قطر داخلی با قطری که برای روکش خارجی در نظر گرفته شده، همخوانی نداشته باشد. با در نظر گرفتن شیوه ساخت شیلنگ، امکان ایجاد مقداری انبساط در شعاع آن وجود دارد که در نتیجه ی آن قطر داخلی تحت فشار قرار می گیرد.

پوشش خارجی شیلنگ

پوشش خارجی وظایفی مانند محافظت در برابر ساییدگی، جلوگیری از پوسیدگی، فشار در برابر حرارت، مقاومت در برابر مایعات سمی، روغن ها و… را بر عهده دارد. همچنین پوشش خارجی می تواند به شیلنگ آتش نشانی زیبایی هم بدهد، چون در رنگبندی های مختلف و خاص تولید می شوند. این پوشش ها معمولا در پایان یا بخش های پایانی ساخت شیلنگ اعمال می شوند و در بعضی موارد نیز روی آن پخته می شوند.

اتصالات شیلنگ آتش نشانی

ساخت اتصاالات آتش نشانی در تولیدی ها با برنج صورت می گیرد و در بعضی موارد از اتصالات آلومینیومی سخت استفاده می شود. استفاده از بست های مخصوص در زمان اتصال شیلنگ آتش نشانی روی دهانه خروجی موتور پمپ آب، الزامیست.

انواع شیلنگ های آتش نشانی

شیلنگ های آتش نشانی با در نظر گرفتن جنس ساخت به دسته های متفاوتی تقسیم می شوند که در زیر به آن ها اشاره می کنیم:

• شیلنگ پلاستیکی

پر مصرف ترین نوع شیلنگ آتش نشانی است. از ویژگی های آن مواردی همچون انعطاف پذیری بالا و مقاومت زیاد در برابر اسید، قابل توجه است؛ اما در مقابل فشار نسبت به جنس های دیگر نامناسب است و بیشتر برای فواصل کوتاه استفاده می شود.

• شیلنگ برزنتی

ضخامت بالا، ویژگی مهم شیلنگ برزنتی است. این نوع شیلنگ از الیاف برزنتی تهیه می شود و نتیجه آن انتقال پرفشارتر آب است، که معمولا از آن برای موتور پمپ آب استفاده می شود. همین موضوع مقاومت آن در برابر فشار را افزایش می دهد و تحمل آن را بالا می برد. شاید تصور کنید به دلیل ضخامت زیاد ویژگی های منفی دیگری داشته باشد، اما از انعطاف پذیری و استحکام بالایی برخوردار است. گفتنی است شیلنگ برزنتی آب با شیلنگ برزنتی آتش نشانی متفاوت است.

در ادامه دسته بندی های مربوط به مکانیزم استفاده را مشاهده خواهید کرد:

• شیلنگ تهاجمی

به شیلنگ هایی گفته می شود که با الیاف پوشیده شده و دارای انعطاف پذیری زیادی هستند. از این شیلنگ ها به منظور انتقال آب از تانکر ماشین آتش نشانی به محل حادثه استفاده می شود. طول معمول این شیلنگ ها ۱۵.۵ متر است و طوری طراحی شده اند که تحمل فشار تا ۲۷۶۰ کیلوپاسکال را دارند.

• شیلنگ تامین کننده و شیلنگ تقویت فشار

شیلنگ هایی انعطاف پذیر دارای قطر زیادی هستند که با الیاف پوشیده شده اند. از این شیلنگ ها برای انتقال آب از منبع، که در مسیری طولانی قرار دارد به تانکر آب، و یا تقویت فشار آب از یک تانکر به یک تانکر دیگر در مسافت طولانی استفاده می‌شود. قطر داخلی این شیلنگ ها بین ۸۹ تا ۱۲۷ میلی متر است و قابلیت تحمل فشار تا ۲۰۷۰ کیلوپاسکال را دارند. طول استاندارد این شیلنگ ها تقریبا ۳۱ متر است.

• شیلنگ جنگلبانی

شیلنگ های انعطاف پذیری هستند که با الیاف پوشیده و از آن ها برای خاموش کردن آتش سوزی جنگل، درخت ها و در کل گیاهان استفاده می شود. این نوع شیلنگ آتش نشانی بسیار سبک است و قدرت مانور آن در زمین های ناهموار را افزایش می‌دهد. قطر داخلی این شیلنگ ها بین ۲۵ تا ۳۸ میلی متر است و قابلیت تحمل فشار تا 3100 کیلوپاسکال را دارند. این شیلنگ ها به طور معمول تقریبا ۳۱ متر طول دارند.

• شیلنگ فشار قوی

به شیلنگ هایی گفته می شود که دارای بدنه قطوری هستند و از آن ها برای مهار کردن آتش های کوچک استفاده می شود. این شیلنگ ها به واسطه بدنه قطوری که دارند، حتی وقتی که تحت فشار نیستند حالت خود را حفظ می کنند و بر خلاف شیلنگ های آتش نشانی دیگر به حالت پهن در نمیی آیند. قطر درونی این شیلنگ ها چیزی حدود ۱۹ تا ۲۵ میلی متر است و فشار تا 5500 کیلوپاسکال را تحمل می کنند. طول این شیلنگ ها معمولا نزدیک به ۳۱ متر است.

نحوه جمع کردن شیلنگ های آتش نشانی

روش مستقیم یا توپی: جمع کردن شیلنگ از یک سر شروع شده و تا انتها ادامه دارد؛ یعنی دو سر کوپلینگ را گرفته و از مرکز، شیلنگ را جمع می کنیم. از این روش معمولا جهت نگهداری در انبار استفاده می شود.

توپی یک لا: از این روش برای نگهداری به مدت طولانی و جمع کردن شیلنگ های آسیب دیده استفاده می شود.

توپی دو لا: مورد استفاده در ماشین های آتش نشانی و مواقع معمولی

روش سری: کاربرد این روش باز کردن سریع شیلنگ است و بیشتر در ساختمان های بلند و راه پله های طولانی استفاده می شود.

روش زیگزاگ: شیلنگ های کثیف به این حالت جمع می شوند، همچنین در پستی بلندی ها و جنگل ها کاربرد دارد.

آزمایشات لازم برای کسب استاندارد شیلنگ آتش نشانی

• پايداری در ابعاد

بررسی میزان اضافه شدن به قطر و طول شیلنگ در اثر فشار آب، هدف این آزمایش است.

• آزمایش انفجار

آزمایش بر روی پنج مورد بر اساس استاندارد 5173 انگلیس BS انجام می شود و معدل انفجار در این آزمایشات باید بیشتر از 32 بار فشار باشد.

• آزمایش چسبندگی

هدف از اين آزمایش سنجش چسبندگی لايه داخلی به لایه خارجی و همچنين چسبندگی روكش به لوله اصلی است.

نکاتی هنگام خرید شیلنگ آتش نشانی

انتخاب و خرید شیلنگ آتش نشانی، باید با در نظر گرفتن معیار ها و ویژگی های مورد انتظار صورت گیرد. آتش نشانان عزیز در هنگام عملیات برای نجات آسیب دیدگان باید به شیلنگ آتش نشانی اعتماد کافی را داشته باشند. پس باید هنگام انتخاب، بررسی های خود را دقیق تر انجام دهید تا دچار مشکلات آینده نشوید. در خرید تجهیزات ایمنی ویژگی ها فراتر از بحث مالی هستند، چون جان انسان در میان است. به همین خاطر اولویت با ویژگی هایی نظیر طریقه ساخت شیلنگ، ترکیبات مورد استفاده، میزان دوام فشار، مقاومت در برابر پیچ خوردگی، مقاومت در برابر حرارت، سهولت در تمیزی و خشک کردن، بسته بندی، ذخیره سازی و در نهایت بروز بودن شیلنگ نسبت به استاندارد های NFPA است.

طول شیلنگ نیز در هنگام خرید می تواند مورد توجه باشد. معمولا توپ های شیلنگ آتش نشانی 50 متر طول دارند، که طول های کمتر از آن هم وجود دارد؛ مثل 25 متری، 30 متری و 18 متری. همچنین فراموش نکنید که متراژ شیلنگ باید با میزان هد پمپ متناسب باشد. در همین بحث، هر نوع موتور پمپ آب یک دهانه ورودی و یک دهانه خروجی دارد که به اندازه های مشخصی بین 1 تا 4 اینچ است؛ باید به این موضوع هم دقت کنید تا اندازه مناسب شیلنگ که 1، 2، 3 یا 4 اینچ است را انتخاب کنید.

 چکیده مطلب

همانطور که گفته شد تجهیزات ایمنی و آتش نشانی بدلیل استفاده در نجات جان انسان ها، از اهمیت بالایی برخوردارند. شیلنگ آتش نشانی نیز در مهار آتش سوزی ها، در جلوگیری از خسارت های جانی و در مرتبه دوم مالی، بسیار تأثیرگذار است. در این مطلب، سعی ما آشنایی بیشتر شما با شیلنگ آتش نشانی و انواع آن بوده و امیدواریم اطلاعات مفیدی به شما افزوده باشیم.

پیشنهاد می کنیم مطلب پتوی آتش نشانی را مطالعه نماییم.

با آرزوی سلامتی برای آتش نشانان عزیز، پذیرای اطلاعات تکمیلی، انتقادات و پیشنهادات شما مخاطبین عزیز هستیم.